Lungpher Hi Ṭhial Tuah U

 

Lungpher Hi Ṭhial Tuah U

Ṭuan Hre Thang

John 11: 38-44

Jesuh cu a hrum ruangmang ṭhan i thlan ah cun a va kal. Cu thlan cu lungkua a si caah a khar ah lungpher an khar. Jesuh nih, “Lungpher hi ṭhial tuah u,” tiah a ti hna. Mithi pa far Martha nih cun, ‘Bawipa, a nam tuk cang lai, kanvuinak ni li a si cang,” tiah a ti. Jesuh nih Martha cu, Na zumh ahcun Pathian sunparnak na hmuh lai, tiah ka rak in ti lo maw?” tiah a ti. Lungpher cu an thawn i … “Lazaruh, ra chuak tuah,” tiah a ti. Mithi pa cu a kut le a ke ruak puanzual bu le a hmai khuh puan he khan a hung chuak. Jesuh nih, “Phoih u law kal seh,” tiah a ti hna.

Biahmaiṭhi

A cung i Baibal cacaang hi Lazaruh cu a fak mi zawtnak ruangah a thi i thlan cungah ni li fim a si cangnak le kan Bawipa Jesuh Khrih he zeitluk in dah naihniam tein aa daw mi an sinak kha fiang te in kan hmuh khawh. A thi cang mi Lazaruh ruangah kan Bawipa Jesuh Khrih a hruam ruangmang ve nak le Martha nih Jesuh Khrih aa bochannak hna kha tampi in kan hmuh khawh. Hi vialte sining chungah hin kan Bawipa Jesuh Khrih nih “Lungpher hi ṭhial tuah u,” a tinak kha biapi ah char in i ruah ṭi hna usih tiah sawm kan duh hna. Lungpher nganpi bang kan nunnak ah kan Bawipa Jesuh Khrih hmu kho lo in a kan dawn tu le Pathian sunparnak lang kho lo in a dawntu lungpher bang kan ziaza ṭhalo vialte cu thawn ve ding ah hi thawngṭha nih hin aa tinh mi a si.

Lungpher Nganpi Bang Ṭihphannak le Lungretheihnak

Mikip nih kan ton mi harnak hna le buainak ruangah maw ṭihnak le thinphannak kan ngei cio lai tiah ka ruah. A hlei in nihin kan ram buainak ruang ah mikip nih harnak kan ton cio tikah kan thinlungah retheihnak le ṭihnak hi kan pawi cio dih lai tiah kan ruah. Cu bantuk thinphannak le ṭihnung mi chung kan um lio zongah lungpher nganpi bang ṭihnak le thinphannak hna a teitu a silo ah thinphannak le ṭihnak kha lungpher bang a thawntu kan si ding ah kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan fial mi a si.

Baibal thiamsang John Calvin nih a chim mi cu, “Lungretheihnak le thinphannak hna hi Pathian nih phorh dingin a kan fial bal lomi thilrit a si,” tiah a ti. Kan caah a khing a rit tuk mi lungpher bang ṭihnak, thinphannak le lungretheihnak hna hi Pathian nih a fa le phorh dingin a kan duh piak mi a silo. Cucaah David nih hla a phuah mi cu, “Na thilri cu Bawipa sinah ṭhum ta law amah nih an bawmh lai…,” tiah a ti (Slm 55:22). Cu bantuk ṭhiamṭhiam cun Lamkaltu Peter zong nih zumtu hna cu, “Amah nih an zohkhenh hna caah nan lungretheinak vialte kha Amah cungah chia dih ko u,” tiah a ti hna (1Pet 5:7). Nihin i kan khing a rihter tuk tu lungretheihnak, thinphannak le ṭihnak hna hi thawn cang hna usih, ṭhial cang hna usih. Kan mah nih i phorh ti hna hlah usih. Amah sin tu ah ṭhial in thawn hna usih law Pathian sunparnak a lang ko lai.

Lungpher Nganpi Bang Hawi Dang Ngaihthiamlonak

Mikip nih kan ton cio mi cu, midang nih kan cungah sualnak an tuah bantuk in midang cung zongah sualnak a tuah mi lawng te kan si ve. Cucaah ngaihthiamnak hi mikip nih kan herh mi a si. Ngaihthiamnak lo cun dawtnak kan ti mi zong hi a tling mi dawtnak a si kho hlei hnga lo. Cun ngaihthiamnak lo cun daihnak zong hi kan vawleipi ah a um hnga lo. Cu tluk in a biapi mi ngaihthiamnak cu Khrihfa hna nih kan i ngeih awk a si. Zeiruangah nihin kan ram ah daihnak a um lo? Ziah, Khrihfabu a buai tawn i kan i ṭhan tawn? Ziah nu le va i ṭhannak a chuah tawn? Cu bantuk sining a um tawnnak a ruang cu ngaihthiam nun kan ngaih lo caah a si. Midang ngaihthiam khawhlo hi mah le mah khing rit i phorhter a si i lungpher bang a rit mi midang ngaihthiam khawhlonak cu thawn awk le ṭhial awk ah kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan fial.

Ngaihthiamnak a biapit ning cu John Calvin nih hi ti hin a chim, “Mi ngaihthiam kan duh lo lio ah Pathian sinah ngaihthiam kan hal kho lo,” tiah a ti. Cucaah midang ngaihthiam hi Pathian fale kan rian a si. Kan Bawipa Jesuh Khrih zong nih Peter cu, “voi sarih siloin voi sawm sarih voi sarih” ngaihthiam ding in a cawnpiak (Mtt 18:22). A langhter duh mi cu, kan cungah midang nih sualnak an tuah tikah a ngaithiamtu si awkah timhcia tein a um ding kan si kha a kan cawnpiak. Cun Jesuh Khrih nih a zultu hna kha, “Ni khat ah na cungah voi sarih a sual i voi sarih ningin, ‘Kaa ngaichih,’ a ti ahcun na ngaihthiam hrimhrim lai,” tiah a ti (Luk 17:4). Kan Bawipa Jesuh Khrih nih a langhter duh bik mi cu, midang nih kan cungah sualnak tampi an tuah zongah an tuahzat sualnak ngaihthiam kha a kan cawmpiak mi a si. Na nunnak ah na ngaihthiam khawhlo mi an um maw? Cu ngaihthiam khawhlonak lungpher nganpi kha thawn law ṭhial cang…na nun ah Pathian sunparnak a lang lai.

Lungpher Nganpi Bang Ruahchannak Ngeihlo

Nifatin kan nun khual lam ah a biapituk mi cu ruahchannak he nun khual lam a peh mi kan si ding hi a si. Cu ruahchannak cu Pathian ah hram a bunh mi a siawk zong a si. Micheu cu an nunnak khual lam ah ruahchannak ngeilo in an um caah an nun a rawk tawn. “Ruahchannak a um ti lo” an ti caah micheu khat cu mah le mah nunnak aa la mi zong an um. Cun micheu cu ruahchannak he nun khual lam peh a si tikah harnak tampi zong an tong ko i cu harnak lak ah cun ruahchannak an ngeih mi kha an i tlaihpeng caah harnak kha an tei khawh. Harnak, ṭihphannak le sungh zatlaknak  lak i an um lio zongah an ngeih mi ruahchannak nih cun teinak a phak pi hna. Kosuke Koyama nih a chim mi cu, “Ruahchannak cu harnak a in mi hna he duhsah tein a kal ve,” tiah a ti. Cucaah ruahchannak he nun khual lam a peh mi kan si ding hi a biapituk.

Lamkaltu Paul nih, “A hmun zungzalmi thil pathum an um, cu hna cu zumhnak le ruahchannak le dawtnak an si,…,” tiah a ti (1 Kor 13:13). Langhter duh mi cu, Paul zong nih ruahchannak cu Khrihfa nun ah biapi ngai in a thliar. Ruahchannak lo cun Khrihfa kan sinak zong hi a tling deuh rualo hih. Augustine Hippo nih, “lungdong le ruahchannak ngeilo in kan um tawn cu kan caah Pathian Vel a ngan zia kan philh caah a si,” tiah a ti. Minung nih harnak, fahnak, ṭihphannak kan ton ko lai nain cu vialte nak cun Pathian Vel a ngan deuh, Pathian ṭhatnak a ngan deuh ti le cu vialte harnak chung cun Bawipa nih ka caah a ṭha bik in khua a khaan ko lai ti mi ruahchannak he nun khualam a peh ding kan si. Nihin na nunnak ah lungpher nganpi bang ruahchannak ngeilo in kan nun a khamtu a um maw? Cu ruahchannak ngeilo in an chiatu lungpher nganpi cu thawn cang law khuaruahhar in na nunah Pathian sunparnak a lang ko lai.

Biadonghnak

Nihin ah lungpher nganpi bang na nunnak ah thawn awk thil tampi a um lai dah. Cu bantuk in kan thawn awk hna cu a cungah ka langhter mi ṭihphannak, Lungretheihnak, midang ngaihthiam khawhlonak le hi vawilei ah ruahchannak ngeilonak hna leng in thil tampi a um ko lai. Cu hna cu, thathutnak, lar duhnak, mi cung cuan duhnak, mi upat thiamlonak, u le nau cungah dawtnak ngaih khawhlo nak…ti in a phunphun a um kho. Cu vialte cu nihin ah kan thawn ve awk a si. Mi cheu nih “Ziah Jesuh nih a thawn ko lo,” kan ti khawh men. A si, kan Bawipa nih Pathian fapa a sinak hmang in a thawn khawh ko hnga nain cu ti cun thil a tuah lo. Lungpher pi a thawnter hna i an thawnnak (Responsibility) cungah Bawipa ṭhawnnak khuaruahhar thil a lang. Cu sining cu Lazaruh thihnak in a thawhnak kha a si. Cu caah nihin ah lungpher pi bang na khing an rihter tuk tu hna kha thawn in ṭhial cang hna, Bawipa nih khuaruah har in na nunah rian a ṭuan lai.

Ca relnak in thazaang a la tu nan cungah Bawipa thluachuahnak um ko seh! Amen.