Theihnak In Tuahnak Ah Thlauchuah Cotu Sinak

 

Theihnak In Tuahnak Ah Thlauchuah Cotu Sinak

Tuan Hre Thang

Jeim 1:22-25

“A bia kan theih paoh ahcun a za, tiah nanmah le nanmah kha i hleng len hlah u. A bia cu a tuah tu in tuah deuh u. A bia a thei nain a tuah tung lomi cu hi bantuk mi hi a si: mipa pakhat nih thlalang aa bih i amah le amah cu aa hmu. Tha tein aa zoh i a kal i zei ka lo ti kha a philh colh. Sihmanhsehlaw mi a luattertu nawlbia tling chungah tha tein aa bih i cucu a ruat peng i, a theihmi kha philh loin a tuahmipa cu Pathian nih a tuahnak ah thluachuahnak a pek.”

Lunglawmhnak

A hmasa ah caan ṭha caan sunglawi a kan petu kan Pathian a min ka thangṭhat. Cun tu zaan ah caan sunglawi Pathian bia phuang dingah caan a ka petu … Khrihfabu nan cungah siseh, rian ngeitu le tu zaan Biakinn ah a rak chuak mi zumtu nan dihlak cungah lunglawmhnak tampi ka ngai. Pathian nih thluachuahnak in pek ko hna seh! Amen.

Jeim Cakuat kong tawi             

            Jeim cakuat hi kan rel tikah khuazakip ah a um i a puitling cang mi zumtu mibu sinah kuat mi ca sidawh a si. Phundang cun khuazakip ah aa ṭhek mi Pathian mi vialte sinah kuat mi ca a si. Cakuat ṭialtu hi Baibal thiamsang hna nih an dothlat tikah kan Bawipa Jesuh Khrih i a nau Jeim a si, tiah an ti. Jeim cakuat hi Pathian mi vialte hna sinah kuat mi a si kan ti ko lio ah Judahmi Khrihfa hna ca deuh ah rak ṭial mi si sehlaw a dawh ngai. Zeicatiah cakuat mi hna hi Sinakok ah aa pum mi an si (Jei 2:2). Sinakok (biakinn) cu Jentailmi hna nih an ngeih mi a silo. Sihmanhsehlaw Jesuh Khrih zumhnak ruangah Judahmi he Jentailmi he Sinakok biakinn ah rak i pumh ṭi dawh a si. Cun Jeim cakuat nih a doh mi sualpalhnak pawl hi Judah mi hna ziaza deuh an si fawn. Cu sining cu biachim palhnak te hna (3:2-12; 4:2-11;), midang he pehtlai in ningcanglo nun (3:14; 4:11), chiatserhnak biakam (5:12), ngeihchiah zoh in mi thleidannak (2:1-13), ṭuannak tello zumhnak (2:14-18)…tibantuk kha an si. Cu sining cu Judah mi hna ziaza kan ti ko nain nihin ni Khrihfabu chung zongah kan hmuh kan ton lengmang mi ziaza an si ko.

Baibal Chungah:

Baibal caang kan i thim mi chungah Lamkaltu Jeim nih a kan cawnpiak mi cu, Pathian bia kan theihmi ah aa za cang mi silo in nunnak ah a lang mi, theipar a ngei mi zumtu si awk kha biapi in a thlir mi a si. A biana ah, Khrihfa cawnpiaknak i a muru cu Dawtnak a si kan ti lio ah kan i daw in kan i zaangfah maw? Midang nih kan cungah thil sual an tuah tikah ngaihthiam cu Taksa, Thinlung le Thlarau in kan damnak a si, tiah kan ti lio ah lungthin tak in kan i ngaithim in kan i daw kho taktak maw? Kan Bawipa Jesuh Khrih a zumtu kan sinak le a thawngṭha bia a thei i a cohlang mi kan sinak cu kan nun ah a langh hrimhrim ding a si, ti kha Jeim nih a kan forh mi a si. Cun, Jeim nih, “A bia kan theih paoh ahcun a za, tiah nanmah le nanmah kha i hleng len hlah u. A bia cu a tuah tu in tuah deuh u,” a ti tik ah hin, kan theih mi kha tuahnak ah a langh awk a si i theihnak tal lo in tuahnak zong hi a tling mi a si lo zia kha a kan cawnpiak pin ah cu sining pahnih aa fonh tikah Pathian thluachuahnak a co mi kan si lai nak zong kha a kan cawnpiak mi a si. Kan i fian khawhnak dingah a dotdot in zoh ṭi hna usih.

A Bia Theihnak

Theihnak a siloah Pathian bia theihnak hi Jesuh Khrih zumtu kan si khawhnak hnga a hrampi a si ti usihlaw kan palh lai lo dah. Zeicatiah kan Bawipa Jesuh Khrih zong nih a Zultu hna kha, “ka bia a thei i a ka thlahtu kha a zummi paoh cu zungzal nunnak a ngei,” tiah a ti (Jhn 5:22). Zumh fehnak kan ngeih khawhnak hnga le a puitling mi zumtu ṭha kan si khawhnak lai Pathian bia theihnak cu kan hrampi a si. Lamkaltu Paul zong nih, “zumhnak cu bia theihnak thawng khan a um i bia cu Khrih kong chimnak thawng khan a um,” tiah a ti ve (Rom 10:17).

Langhter duh mi cu Jesuh Khrih kong an chim mi kan theihnak nih Jesuh Khrih a kan zumh ter. Sihmanhsehlaw Lamkaltu Jeim nih cun a theih le a zumh tiang lawng hi a za lo, a bai kan theih mi kha a tuah tu in tuah deuh u a kan ti. Nihin Khrihfa kan sinak ah a theihnak le thawngṭha bia cohlannak tiangah cun tahfung kan tlinh nain nun in a langhter tu hi cu mitlawm te lawng sidawh a si. Kan theih mi thawngṭha le kan cohlan mi Pathian bia hi nunnak ah a langh ding le a tuah in tuah ding mi a si, ti kha Lamkaltu Jeim nih a kan forh.

Hi lio caan sining chungah zumtu si ko nain tuahsernak ah a lang lo mi Khrihfa rak um dawh an si. Cu sining cu, a cung ah kan langhter cang bang zumtu mibu chungah thleidannak le khat le khat i hmuh thiamlo nak zong um dawh a si. Zeicatiah, Jeim nih zumtu hna cu, “Ka u le ka nau hna, sunparnak Bawi, Bawipa Jesuh Khrih a zummi nan si bantukin mi thleidannak lungthin zeihmanh ngei hlah u” a ti hna (Jei 2:1). Zeicatiah  hi lio caan Khrihfabu cungah thleidannak a tam tuk i tahchunhnak zong a rak chimh hna ( Rel ding Jei 2:2-4). Nihin Khrihfabu tampi zongah i thleidannak le i hmuhthiamlonak tampi a um ṭheo lai. Cu sining chungah cun Jeim nih ralrin a kan pek ve mi cu, a theih le a zumh tiang lawng a si lo hih, a tuahnak tiang zong a si chih, ti hi a si.

Theihnak In A Tuahtu Sinak ah

A cung lei i langhter mi nun can ziaza vialte hi (Jei 2:1-13), chim a si mi Jesuh Khrih thawngṭha kan rak theih mi he aa ralkah mi nun ning lawngte an si. Kan Bawipa Jesuh Khrih nih cun, “Nannih ka bia a theimi hna, nan ral kha va daw hna u, an huatu hna cungah khan ṭhatnak va tuah u, chiat an serhtu hna kha thla va campiak hna u” tiah a kan cawnpiak (Luk 6:27-28). Nihin ah ngaihthiam khawhlo mi na ngei maw? Ngaithiamtu si dingah kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan cawnpiak. Kan ral hna va dawt le chiat a kan serhtu hna hmanh kha thlacam piak dingah kan Bawipa Jesuh Khrih nih a kan fial. Lamkaltu Jeim nih cu sining cu aa fian tuk caah, “mi a luattertu nawlbia tling chungah ṭha tein aa bih i cucu a ruat peng i, a theihmi kha philh loin a tuahmipa cu Pathian nih a tuahnak ah thluachuahnak a pek,” tiah a ti (Jei 1:25). Hi zawnah Jeim nih “a tlingmi luatnak nawlbia” a ti mi sining hi vun langhter ta ka duh.

A tlingmi luatnak nawlbia: A tlingmi luatnak nawlbia a ti tikah hin Moses nawlbia lawng kha a chim duhmi a si lo, Khrih ah a tlingmi Pathian duhnak kha a chim duhmi a si. Khrih ah a tling mi Pathian duhnak kha a tlingmi le nunnak a petu a si caah a tling mi le dotla a si cang tinak a si. Douglas Moo nih, “James nih Pathian nawlbia cu phungning thilrit si loin luatnak petu lamhruainak ah a hmuh,” tiah a ti. Langhter duh mi cu, luatnak le zalonnak a chuahpi lo tu nawlbia cu a tling tiah ti khawh a si lo i Moses nawlbia vialte cu Jesuh Khrih ah tlinter a si cang caah Jesuh Khrih kan zumhnak thawng in miluat kan si tinak a si.

Kan Bawipa Jesuh Khrih nih, “Biatak kha nan hngalh lai i biatak nih cun an luatter hna lai,” tiah a ti (Jhn 8:31-32). Cun fiang deuh in kan Bawipa Jesuh nih a chim mi cu, “Keimah hi lam le biatak le nunnak ka si; keimah sinin ti dah lo cun ahohmanh Pa sin an phan kho lo,” tiah a ti (Jhn 14:6). Cucaah Jeim nih “Mi a luattertu nawlbia tling chungah ṭha tein aa bih i…” a ti tikah hin kan Bawipa Jesuh Khrih a nunnak le a cawnpiaknak chungah i bih kha a si. “i bih” timi biafang a sullam cu kun in ṭha tein zohfel tinak a si. Jeim nih cun zoh sawhsawhnak kong si loin Pathian Bia thukpi le lungthin peknak kong a chimmi a si. Cun John Calvin zong nih, “Pathian Bia (Cathiang) cu, zumtu hna kan nunnak a sersiam hlan lo ṭha tein kan i bih a herhnak thlalang a si” tiah a fainter ve.

A Tuah Tu Sinak In Thluachuah A Co Tu Ah

Mikip nih thluachuah co hi kan duh dih nain kan co kho lo. Zeicatiah thluachuah pe kho tu duh ning in kan nun khawh lo i a lung kan tluanh khawh lo le a nawl kan ngaih lo caah a si. Thluachuahnak kan ti mi cu Pathian nawl ngaihnak in a ra mi a si i thluachuahnak cu Pathian lungtlinnak le mithmai ṭha a si. Cun nawl ngaihnak nih a tlamtling mi Khrihfa nun ah lam a kan hruai. Kan i fian khawhnak hnga, tuahnak le nawlngaihnak hna cu ṭhen awk ṭha lo in aa seng mi an si. Phundang cun biafang aa dang nain an singning le an zulh mi aa khat kan ti khawh. Pathian duhnak a tuah tu si cu, Pathian nawlngaihnak ruangah a si.

Kan Bawipa Jesuh Khrih nih mi tampi kha bia a chimh dih hna ah khan minu nih,“Nangmah a rak in hring i a rak in cawmtu nu hi zeitluk in dik aa lawmh,” tiah a ti (Luk 11:27). Kan Bawipa Jesuh nih, “Pathian bia kha a thei i a ngaimi caah cun zeitluk in dik lunglawmhnak a si chinchin,” tiah a leh. Mirang Baibal NRSV ah cun, “Blessed rather are those who hear the word of God and obey it!”. A sullam cu “Pathian bia a thei i a nawl a zulmi cu thluachuak (lunglawm) mi an si deuh,” tinak a si. Langhter duh mi cu, Pathian bia a theih mi kha a nawl zulhnak a siloah a tuahnak in a langhter tu hna cu mi thluachuak le mi lunglawm chinchin an si, tinak a si. Hihi kan Bawipa Jesuh Khrih bia a si i zumtu hna nih biapi in kan thliar ve awk a si. Baibal thiamsang Matthew Henry nih a chim mi cu,“A ngan bikmi upatnak le thluachauh a si mi cu Pathian Bia theih le zulh hi a si,” tiah a ti. Kan Baibal chungah Pathian bia a thei i a nawlngaihnak he a tuah mi hna nih thluachuah an co ning hi hmun tampi ah kan hmuh khawh.

Biadonghnak

Nihin Khrihfa kan sinak ah a biapi tuk mi sining cu, Pathian bia kan theih mi kha nifa kan nunnak ah a tuahnak in aa pumpe mi zumtu kan si ding kha a biapituk. Pathian bia kan theihnak le a zumtu kan sinak tiangah aa za mi zumtu si lo ding kha Lamkaltu Jeim nih ralrin a kan pek mi a si. Pathian bia cu thlalang bantuk a si i kan i bih hnu ah kan sining kan i remh lo i kan philh colh ahcun thlalang (Pathian bia) nih a kan bawm kho lo, kan i bih hnu i kan i remh lawngah thluachuah kan hmu lai. Kan biachim ah siseh, Khrihfabu chung midang kan pehtlaihnak ah siseh, Jesuh Khrih zumhnak ah aa khat mi kan hawi dawt kan pehtlaihnak ah siseh, kan chungkhar le kan fa le kan pehtlaihnak ah siseh Jesuh Khrih cawnpiaknak le a thawngṭha kan theih mi cu a tuah tu in tuah cang hna usih tiah kan sawm hna. Pathian nih thluachuahnak in pe ko hna seh! Amen.